بنفشه آفریقایی

بنفشه آفریقایی گیاهیست ریشه ای و بسیار محبوب و پر طرفدار از خانواده بزرگ جزنر یاسه. برگ هایی سبز و شاداب با دسته ای گل به رنگ های ارغوانی، صورتی، سفید و … بر فراز آنها این گیاه را تبدیل به یکی از خواستنی ترین گیاهان آپارتمانی کرده است. تنها گیاهی که در منزل و با شرایط محدود خانگی چهار فصل گل می دهد گل هایی به رنگ ها و شکل های مختلف و بسیار زیبا. فضای کمی اشغال می کند و به راحتی تکثیر می شود و نیازی به نور مستقیم آفتاب ندارد. گیاهی که حتی می توان آن را با نور مصنوعی نیز در خانه پرورش داد. نگهداری از آن بسیار آسان است کافیست نکات کوچکی را بدانید تا همیشه با دیدن بوته های پر گل غرق لذت شوید.
لازم به توضیح است که این گیاه به هیچ عنوان با بنفشه ای که در باغچه کاشته می شود نسبتی ندارد و در واقع این دو اصلا هم خانواده نیستند.

تاریخچه

بنفشه آفریقایی از کجا آمده است ؟
همانطوریکه از نامش پیداست موطن این گیاه قاره آفریقاست. با نام سنت پول ثبت گیاه شناسی بین المللی شده است در سال ۱۸۹۲ میلادی ۱۱۹ سال قبل یک افسر آلمانی فرمانده ناحیه اوسامبارا در شرق آفریقا بنام بارون والتر ون سنت پول که علاقمند به طبیعت و گل و گیاه بود این گیاه زیبا را برای پدرش به آلمان فرستاد سنت پول پدر که با بوتانیکال گاردن در هانور آلمان ارتباط نزدیک داشت بوته را به آنجا فرستاد و با تشخیص جدید بودن به افتخار یابنده آن بنام سنت پولیا ثبت بین المللی شد و اولین شرح و شناسنامه بنفشه آفریقایی توسط آقای هرمان وندلند رییس بوتانیکال گاردن آلمان وشته شد و به این ترتیب بنفشه آفریقایی به دنیای مدرن راه باز کرد و متولد شد. تولدت مبارک.
اولین بوته ای که توسط سنت پول به ثبت رسید گونه ایست که امروزه به نام سنت پولیا ایونانثا شناخته می شود ایونانثا کلمه ایست یونانی به معنای ” با گل هایی به مانند بنفشه”
مدتی بعد یک موسسه تولید بذر به مالکیت ارنست بناری اجازه یافت که بذر سنت پولیا هیبرید شده را پخش نماید و با این ترتیب این گیاه یک قدم به جلو نهاد توجه بسیاری را برانگیخت و باعث جستجوی و کشف انواع دیگر شد. سنت پولیا سپس به انگلستان راه پیدا کرد.
در سال ۱۹۲۷ مجموعه گلخانه های آرماكوست و رويستون در کالیفرنیا بذر سنت پولیا هیبرید شده را از بناری در آلمان و ساتون در انگلستان دریافت کرد بر روی پاکت نوشته شده بود” بذر بنفشه ای که از آفریقا آورده شده از اینجا بود که سنت پولیا در آمریکا بنفشه آفریقایی نام گرفت این نام کم مورد پسند عامه قرار گرفت. در سال ۱۹۳۶ والتر آرماكوست تعداد ۱۰ عدد از هیبریدهای بنفشه آفریقایی خود را معرفی نمود که بسیار مورد توجه قرار گرفتند به حدی که هنوز هم پس از حدود ۸۰ سال آن ۱۰ نمونه را می شود در آمریکا خرید.

آب و هوای خانه پدری

وضع آب و هوا در سرزمین اصلی چگونه بود؟؟؟ دانستن این موضوع به ما حداقل این کمک را می کند که بین شرایط خودمان و آن شرایط یک مقایسه ای ولو نه چندان مرتبط بنماییم. محل زیست سنت پولیا ایونانثا در اوسامبارا تانزانیای فعلی در ارتفاع تقریبی ۱۰ تا ۳۰ متری از سطح دریا بود، نزدیک به خط استوا ممکن است این تصور را برای بعضی ایجاد کند که بنفشه آفریقایی هوای خیلی گرم را دوست دارد که ابدا اینطور نیست.
درجه حرارت منطقه از حداقلی در حدود ۱۸ درجه سانتی گراد و حداکثری حدود ۳۱ درجه برخوردار است . بعضی از انواع درجه حرارت بالا را پذیرا هستند مثل آنهایی که در نزدیک دریا و در ارتفاع کم پیدا شدند. اما گونه هایی که در ارتفاعات یافت شدند که هوایی خنک تر داشت می توانند درجه حرارت های پایین تری را تحمل کنند و بالطبع هیبریدهای امروزی که فرزندان آنها هستند نیز دماهای مختلفی در حدود تحمل انسان را می پذیرند.
منطقه نزدیک استواشب و روزهای تقریبا یکسانی را تجربه می کند که در حدود ۱۲ ساعت شب و ۱۲ ساعت روز دارد و بنابراین بنفشه آفریقایی وحشی تعداد ساعات شب و روزش یکی بوده است. در این منطقه از تانزانیا به علت قرار گرفتن در نیمکره جنوبی گرمای تابستان در ماه های بهمن و اسفند حدودا ۳۱ درجه و سرمای زمستان حداقل ۱۸ درجه در ماه های مرداد و شهریور اتفاق میفتدو علاوه بر بارانی که مسلما از آسمان می بارد از روی درختان نیز آب به صورت شبنم بر روی بوته ها می ریزد و رطوبت لازم را فراهم می آورد. در طبیعت بوته های بنفشه آفریقایی در ارتفاعات کم نسبت به سطح دریا و در سایه روشن متفاوت و در موارد مختلف از قبیل خاک، برگ های پوسیده در شکاف سنگ ها و حتی روی خزه های سبز شده بر روی تخته سنگ ها رشد و زندگی می کنند آنها اغلب در ارتفاعی نسبت به زمین هستند که قد بز کوهی به آنها نمی رسد بنفشه آفریقایی وحشی هنوزدر طبیعت در منطقه حفاظت شده پارک ملی امانی در کوه های اوسامبارای شرقی وجود دارند.

اجزای بنفشه آفریقایی

تاج: در واقع بخش اصلی و محل رشد گیاه است جایی که برگ های تازه و جوان از آنجا می رویند.
دم گل: ساقه ای نازک که گل ها در بالای آن قرار دارند این ساقه از پایین به تنه اصلی متصل می باشد.
دم برگ: ساقه ای که پهنک برگ را به تنه وصل می نماید.
تنه: در واقع به بدنه اصلی گیاه اطلاق می شود.
پاجوش یا جوانه جانبی: به بوته ای کوچک گفته می شود که در نزدیکی خاک بر روی تنه و لابلای برگ ها می روید.

دسته بندی بنفشه آفریقایی

میدانید که این گیاه از لحاظ شکل برگ ها و گل ها و رنگشان بسیار متنوع هستند ولی به طور کل با وجود این همه گوناگونی بنفشه آفریقایی را می شود به دو دسته عمده تقسیم کرد. استاندارد و آویز.

استاندارد به بوته ای اطلاق می شود که به صورت تک بوته ای بزرگ می شود یعنی دارای یک تاج ( قسمت وسط گیاه که برگ ها از آنجا رشد می کنند ) است و برگ ها به صورت ردیف هایی بر روی هم قرار دارند برگ های مسن تر در پایین و برگ های جوان تر در بالا. بوته را که از بالا می نگرید به شکل دایره است و تقارن زیبایی دارد. البته برای اینکه همیشه تقارن بوته حفظ شود لازم است به صورت مرتب شاخه های جانبی حذف شوند. بنفشه آفریقایی استاندارد در ایران و به طور کل در جهان از محبوبیت بیشتری برخوردار است.

آویزها چندین تاج دارند و دارای تقارن نیستند به دلیل اینکه برگ زیاد می دهند پر گل هم می شوند.

بنفشه آفریقایی آویز Trailers

بنفشه آفریقایی آویز همانطوریکه از نامش پیداست، از گلدانی که در آن کاشته شده آویزان می شود. بوته های آویز در واقع چند شاخه هستند که این شاخه های قطور و پر برگ مانند پاندول از گلدان آویزان می شوند. می توان آنها را در گلدان های بلند و ستونی و یا گلدان هایی که آویزان می شوند کاشت. آویز ها بخاطر پرورش آسان و ساده ای که دارند روز به روز در میان علاقمندان بنفشه آفریقایی طرفداران بیشتری پیدا می کنند و محبوب تر می شوند.

آویز ها بر عکس بنفشه آفریقایی های استاندارد که بایستی تک شاخه نگهداری شوند و الا از میزان گلدهیشان کم می شود، طبیعتاً چند شاخه می شوند و بسیار هم پر گل هستند. نه تنها نیازی به گرفتن پاجوش های بوته های آویز نیست بلکه در واقع زیبایی یک بوته آویز همان پر برگی و پر پشتی بوته می باشد.

آویز ها از لحاظ فرم ظاهری به دو دسته تقسیم می شوند. آویز و نیمه آویز.

آویزها همانطوریکه گفتیم مانند پاندول از بدنه گلدان به طرف پایین آویزان می شوند، بطوریکه کم کم گلدان اصلا دیده نمی شود.

نیمه آویز ها کمتر تمایل به آویز شدن دارند بلکه به دادن شاخه و برگ زیاد تمایل دارند و کند آویزان می شوند.

بنفشه آفریقایی های آویز با توجه به اندازه برگ در ۴ گروه طبقه بندی می شوند:

۱- آویز استاندارد : تنه ای ضخیم دارد و برگ ها به اندازه قاشق غذا خوری یا بزرگتر هستند.

۲- آویز نیمه مینیاتور : برگ ها به اندازه قاشق چایخوری هستند.

۳- آویز مینیاتور: برگ ها در حدود ناخن های دست هستند.

۴- آویز ماکرو مینی: تمام برگ ها از اندازه ناخن انگشت کوچک دست کوچکتر می باشند.

تکثیر

آسان ترین و سریعترین راه تکثیر بوته های آویز برداشتن سر شاخه ها و کاشت آنها در خاک مناسب قلمه می باشد ولی چنانچه نمی خواهید شکل ظاهری بوته اصلی خراب شود می توانید مانند بنفشه آفریقایی استاندارد، آویز ها را هم با قلمه برگ تکثیر کنید. قلمه های برگ های آویز خیلی سریع جوانه میزنند. تا زمانی که بوته های آویز جوان هستند می شود آنها را در گلدان های معمولی کاشت. اگر بوته های جوان کاشته شده کمتر از ۳ شاخه دارند می توانید در همان ابتدا آنها را سر زنی کنید تا پر شاخه شوند زیرا این کار وقتی بوته ها مسن تر شوند سخت تر انجام می گردد.
وقتی بوته ها برگتر شوند چون تمایل به آویز شدن در آنها زیادتر می شود بهتر است در گلدان های بزرگ ستونی کاشته شوند. قبل از کاشت ته گلدان را با چند سنگ سنگین و پرلیت پر کنید تا هم زهکشی مناسب داشته باشد و هم از وزن خوبی بر خوردار شود تا زمانی که بوته از یکطرف آویزان میشود گلدان محکم و استوار بایستد و چپ نشود.
آبیاری: تا زمانیکه بوته های آویز در گلدان های معمولی، که مورد استفاده بوته های استاندارد، قرار دارند از لحاظ آبیاری تفاوتی وجود ندارد ولی زمانیکه در گلدان های بلند و ستونی کاشته می شوند دیگر آبیاری از طریق زیر گلدانی میسر نمی باشد و باید آبیاری از بالا انجام شود. در هر آبیاری آنقدر آب بدهید تا آب از سوراخهای ته گلدان خارج شود سپس آب اضافی داخل زیر گلدانی را خالی نمایید.
تا اینجا ما بنفشه آفریقایی را به دو دسته عمده تقسیم کردیم هم اکنون به دسته های کوچک تر می پردازیم که به هر حال زیر مجموعه همان دو دسته اشاره شده هستند.

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شرکت گلستان موج است.

استفاده از مطالب این بانک با ذکر منبع و لینک دادن به بانک بلامانع می باشد.

گلستان موج صرفا یک فضای مجازی نیست!!

منبع : کتاب پرورش بنفشه آفریقایی به زبان ساده

پرویز پروین مهر | پریسا پروین مهر