مناطق مناسب کشت و پرورش مرکبات در دنیا و ایران

مناطق مناسب کشت و پرورش مرکبات در دنیا و ایران

مرکبات تقریبا در تمام مناطق نیمه گرمسیری و اکثر مناطق گرمسیری جهان در شرایط وجود خاک و رطوبت مناسب کشت می شود. باغات مرکبات جهان در قسمت هایی قرار دارند که آب و هوای خیلی خشک یا خیلی مرطوب نداشته و سرمای هوا شدید نباشد.

مرکبات ایران بین ۲۴ تا ۳۸ درجه عرض شمالی و به طور عمده در سه منطقه مشخص قرار گرفته اند که به ترتیب عبارتند از:

الف) کمربند ساحلی دریای خزر:
این نوار در عرض جغرافیایی ۳۷ درجه شمالی و به طول ۴۰۰ کیلومتر با پهنای ۲ تا ۲۰ کیلومتر از شرق استان گیلان به طرف شرق استان مازندران و گلستان واقع شده و شامل استان های گیلان، مازندران و گلستان می باشد. گرچه این عرض جغرافیایی مناسب میوه های معتدله بوده این منطقه به علت نزدیکی به دریای خزر و دارشتن آب و هوای خاص و نزدیک به مدیترانه ای شرایط کشت مرکبات را دارد. در برخی از سالها سرمای زمستانه شدید به مرکبات این منطقه خسارات قابل توجهی وارد می کند.
ب) کمربند مرکزی:
این نوار شامل استان های خراسان، کرمان، فارس،کهکیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، ایلام و خوزستان می باشد و در ۳۳ درجه عرض شمالی قرار دارد. رطوبت نسبی در این منطقه پایین (۵۰%) بوده و میزان بارندگی سالیانه آن کم (بین ۳۰۰-۱۰۰ میلیمتر) می باشد. بادهای گرم، تعداد روزهای آفتابی زیاد و گرمای شدید در تابستان و بادهای همراه با گرد و خاک از مهمترین عوامل محدود کننده در این نوار می باشند. میزان بارندگی سالانه برای کشت مرکبات کافی نبوده و نیاز به آبیاری در فصول تابستان و زمستان وجود دارد.
ج) کمربند ساحلی جنوبی:
نوار باریکی است که از استان بوشهر تا چابهار در استان سیستان و بلوچستان در ۲۳ درجه عرض شمالی را در بر می گیرد. این منطقه آب و هوای گرم، رطوبت نسبی بالا و pH قلیایی دارد. در این نوار کیفیت مرکباتی مثل لایم و لمون نسبت به پرتقال و نارنگی بهتر بوده، به طوری که بخش عمده مرکبات این منطقه را لیمو عمانی و لیموترش تشکیل می دهد.

اولویت های استانی بالقوه کشت مرکبات به ترتیب شامل :

استان های اولویت اول به ترتیب: استان های کرمان، فارس، مازندران و هرمزگان
استانهای اولویت دوم به ترتیب: خوزستان و گیلان
استان های اولويت سوم به ترتیب: استان های گلستان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، کهکیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، ایلام، یزد و لرستان
با بررسی شرایط اقلیمی مناطق مختلف کشور مشخص شده است که در استان کرمان بهتر است به کشت گریپ فروت و پرتقال والنسیا و پرتقال مارس، در استان فارس به کشت پرتقال، لیمو شیرین و لایم، در استان هرمزگان به کشت لایم و در استان مازندران به کشت نارنگی و انشو و کلمانتین و پرتقالهای زودرس نظیر واشنگتن ناول و نامسون ناول و هاملین و سالوسیتانا و مارس پرداخت .
اولویت های درون استانی : در هر استان نیز با توجه به شرایط اقلیمی، خاک، رطوبت نسبی، نور و بادهای گرم و سرد و سرعت وزش باد بایستی اولویت بندی کرد .

اولویت درون استانی هر یک از استانها به شرح زیر میباشد:

۱- استان کرمان به ترتیب اولویت:
الف) دشت جیرفت و دامنه های آن : ۱-پرتقال ۲-گریپ فروت و لیموشیرین ۳-لایم و نارنگی
ب) دشت کهنوج: ۱-لایم و گریپ فروت ۲-پرتقال ۳- لیموشیرین و نارنگی
ج) بم و شهداد: ۱-پرتقال ۲- گریپ فروت ۳- لیموشیرین و نارنگی
درخت نارنج
۲- استان فارس به ترتیب اولویت:
الف) جهرم و بخش خفر: ۱-نارنگی محلی و کلمانتین ۲-پرتقال ۳-لیموشیرین
ب) بخش قیر، کازرین و فیروزآباد:۱-لیموشیرین ۲-پرتقال ۳-لیموترش
در بخش مبارک آباد فیروزآباد : ۱- لیموشیرین ۲- گریپ فروت ۳-لایم و لمون
ج) فسا: ۱-پرتقال ۲- نارنگی
چ) ممسنی: ۱-لایم و لمون ۲-گریپ فروت ۳- پرتقال
د) استهبان : ۱- پرتقال فقط در منطقه رودبال
ن) لارستان : ۱- لایم و لمون ۲- گریپ فروت
و) داراب: ۱-پرتقال ۲- نارنگی ۳- لیموشیرین و لایم
ی) کازرون : ۱- پرتقال ۲- نارنگی ۳- لیموشیرین و لایم
۳- استان مازندران به ترتیب اولویت:
الف) تنکابن، رامسر، چالوس و نوشهر، ب ) ساری قائمشهر و بابل و ج) بهشهر، آمل و نور ارقام کشت شده در این مناطق عبارتند از : گروه نارنگی (انشو، کلمانتین، یونسی و پیچ) زودرس (تامسون ناول، واشنگتن ناول، هاملین و مارس)
۴- استان هرمزگان به ترتیب اولویت:
الف: دربندرعباس (دهستان سیاهو): ۱- نارنگی و ۲- پرتقال و در (حاجی آباد) : ۱- نارنگی ۲- لیمو شیرین ۳- پرتقال و گریپ فروت
ب : میناب و رودان : ۱- لایم ۲- گریپ فروت و لیمو شیرین ۳- پرتقال و نارنگی
۵- استان خوزستان:
(شهرستان دزفول) : ۱-پرتقال ۲- لایم ۳- لیمو شیرین و گریپ فروت
۶- استان گیلان :
شهرستانهای الف) رودسر، ب) لنگرود ج) طالش
در این مناطق دامنه های جنگلی تا ارتفاع ۱۵۰ متر اولویت اول، بلافاصله بعد از دامنه اولویت دوم و منطقه رشت در اولویت سوم قرار می گیرد. اولویت کشت در این مناطق ارقام پرتقالهای زودرس، نارنگی انشو، کلمانتین، یونسی و پیچ می باشد.
۷-استان سیستان و بلوچستان :
شهرستانهای ایرانشهر، چاه بهار و سراوان اولویت ارقام ۱- لایم ۲- پرتقال ۳- لیمو شیرین
۸- استان بوشهر:
شبیه استان سیستان و بلوچستان میباشد.
۹-استان کهکیلویه و بویراحمد (در منطقه گرمسیری چرام) :
۱- پرتقال ۲- لیموشیرین
۱۰-استان یزد:
تنها منطقه مرکبات خیز این استان در حاشیه کویر شهرستان طبس می باشد (بدون اولویت)
۱۱-استان کرمانشاه :
منطقه قصر شیرین با مساحت زیر کشت محدود شامل لیمو شیرین و پرتقال
۱۲-ایلام :
سطح زیر کشت آن کم بوده و از دیدگاه تجاری حائز اهمیت نمی باشد.
۱۳-لرستان:
جدیداً کشت مرکبات در منطقه گرمسیری آن شروع شده است .
۱۴-گلستان:
بخش جلگه ای استان شامل ارقام پرتقال تامسون ناول، خونی و اراقام نارنگی انشو، کلمانتین.
ب) کمربند مرکزی: این نوار شامل استان های خراسان، کرمان، فارس،کهکیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، ایلام و خوزستان می باشد و در ۳۳ درجه عرض شمالی قرار دارد. رطوبت نسبی در این منطقه پایین (۵۰%) بوده و میزان بارندگی سالیانه آن کم (بین ۳۰۰-۱۰۰ میلیمتر) می باشد. بادهای گرم، تعداد روزهای آفتابی زیاد و گرمای شدید در تابستان و بادهای همراه با گرد و خاک از مهمترین عوامل محدود کننده در این نوار می باشند. میزان بارندگی سالانه برای کشت مرکبات کافی نبوده و نیاز به آبیاری در فصول تابستان و زمستان وجود دارد.
ج) کمربند ساحلی جنوبی: نوار باریکی است که از استان بوشهر تا چابهار در استان سیستان و بلوچستان در ۲۳ درجه عرض شمالی را در بر می گیرد. این منطقه آب و هوای گرم، رطوبت نسبی بالا و pH قلیایی دارد. در این نوار کیفیت مرکباتی مثل لایم و لمون نسبت به پرتقال و نارنگی بهتر بوده، به طوری که بخش عمده مرکبات این منطقه را لیمو عمانی و لیموترش تشکیل می دهد.

اولویت های استانی بالقوه کشت مرکبات به ترتیب شامل :

استان های اولویت اول به ترتیب: استان های کرمان، فارس، مازندران و هرمزگان
استانهای اولویت دوم به ترتیب: خوزستان و گیلان
استان های اولويت سوم به ترتیب: استان های گلستان، سیستان و بلوچستان، بوشهر، کهکیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، ایلام، یزد و لرستان
با بررسی شرایط اقلیمی مناطق مختلف کشور مشخص شده است که در استان کرمان بهتر است به کشت گریپ فروت و پرتقال والنسیا و پرتقال مارس، در استان فارس به کشت پرتقال، لیمو شیرین و لایم، در استان هرمزگان به کشت لایم و در استان مازندران به کشت نارنگی و انشو و کلمانتین و پرتقالهای زودرس نظیر واشنگتن ناول و نامسون ناول و هاملین و سالوسیتانا و مارس پرداخت .
اولویت های درون استانی : در هر استان نیز با توجه به شرایط اقلیمی، خاک، رطوبت نسبی، نور و بادهای گرم و سرد و سرعت وزش باد بایستی اولویت بندی کرد . اولویت درون استانی هر یک از استانها به شرح زیر میباشد:
نارنگی پیج
۱- استان کرمان به ترتیب اولویت:
الف) دشت جیرفت و دامنه های آن : ۱-پرتقال ۲-گریپ فروت و لیموشیرین ۳-لایم و نارنگی
ب) دشت کهنوج: ۱-لایم و گریپ فروت ۲-پرتقال ۳- لیموشیرین و نارنگی
ج) بم و شهداد: ۱-پرتقال ۲- گریپ فروت ۳- لیموشیرین و نارنگی
۲- استان فارس به ترتیب اولویت:
الف) جهرم و بخش خفر: ۱-نارنگی محلی و کلمانتین ۲-پرتقال ۳-لیموشیرین
ب) بخش قیر، کازرین و فیروزآباد:۱-لیموشیرین ۲-پرتقال ۳-لیموترش
در بخش مبارک آباد فیروزآباد : ۱- لیموشیرین ۲- گریپ فروت ۳-لایم و لمون
ج) فسا: ۱-پرتقال ۲- نارنگی
چ) ممسنی: ۱-لایم و لمون ۲-گریپ فروت ۳- پرتقال
د) استهبان : ۱- پرتقال فقط در منطقه رودبال
ن) لارستان : ۱- لایم و لمون ۲- گریپ فروت
و) داراب: ۱-پرتقال ۲- نارنگی ۳- لیموشیرین و لایم
ی) کازرون : ۱- پرتقال ۲- نارنگی ۳- لیموشیرین و لایم
۳- استان مازندران به ترتیب اولویت:
الف) تنکابن، رامسر، چالوس و نوشهر، ب ) ساری قائمشهر و بابل و ج) بهشهر، آمل و نور ارقام کشت شده در این مناطق عبارتند از : گروه نارنگی (انشو، کلمانتین، یونسی و پیچ) زودرس (تامسون ناول، واشنگتن ناول، هاملین و مارس)
۴- استان هرمزگان به ترتیب اولویت:
الف: دربندرعباس (دهستان سیاهو): ۱- نارنگی و ۲- پرتقال و در (حاجی آباد) : ۱- نارنگی ۲- لیمو شیرین ۳- پرتقال و گریپ فروت
ب : میناب و رودان : ۱- لایم ۲- گریپ فروت و لیمو شیرین ۳- پرتقال و نارنگی
۵- استان خوزستان: (شهرستان دزفول) : ۱-پرتقال ۲- لایم ۳- لیمو شیرین و گریپ فروت
۶– استان گیلان : شهرستانهای الف) رودسر، ب) لنگرود ج) طالش
در این مناطق دامنه های جنگلی تا ارتفاع ۱۵۰ متر اولویت اول، بلافاصله بعد از دامنه اولویت دوم و منطقه رشت در اولویت سوم قرار می گیرد. اولویت کشت در این مناطق ارقام پرتقالهای زودرس، نارنگی انشو، کلمانتین، یونسی و پیچ می باشد.
۷-استان سیستان و بلوچستان : شهرستانهای ایرانشهر، چاه بهار و سراوان اولویت ارقام ۱- لایم ۲- پرتقال ۳- لیمو شیرین
۸- استان بوشهر: شبیه استان سیستان و بلوچستان میباشد.
۹-استان کهکیلویه و بویراحمد (در منطقه گرمسیری چرام) : ۱- پرتقال ۲- لیموشیرین
۱۰-استان یزد: تنها منطقه مرکبات خیز این استان در حاشیه کویر شهرستان طبس می باشد (بدون اولویت)
۱۱-استان کرمانشاه : منطقه قصر شیرین با مساحت زیر کشت محدود شامل لیمو شیرین و پرتقال
۱۲-ایلام : سطح زیر کشت آن کم بوده و از دیدگاه تجاری حائز اهمیت نمی باشد.
۱۳-لرستان: جدیداً کشت مرکبات در منطقه گرمسیری آن شروع شده است .
۱۴-گلستان: بخش جلگه ای استان شامل ارقام پرتقال تامسون ناول، خونی و اراقام نارنگی انشو، کلمانتین.
اولویت محصولی و مناطق مستعد کشت مرکبات در ایران در جدول زیر آمده است:

کرمان I1

جیرفت

پرتقال، گریپ فروت

لیمو شیرین

لایم، نارنگی

دشت کهنوج

لایم

پرتقال

لیمو شیرین، نارنگی

بم، شهداد، بافت

پرتقال

گریپ فروت

لیمو شیرین، نارنگی

فارس I2

بخش خفر

نارنگی محلی، کلمانتین

پرتقال

لیمو شیرین

جهرم

نارنگی

پرتقال

لیمو شیرین

فیروزآباد

لیمو شیرین

گریپ فروت

پرتقال

فسا

پرتقال

نارنگی

ممسنی

لایم و لمون

گریپ فروت

پرتقال

استهبان(رودبال)

پرتقال

داراب و کازرون

پرتقال

نارنگی

لیموشیرین، لایم، گریپ   فروت

مازندران I3

تنکابن، رامسر

پرتقال، نارنگی

چالوس، نوشهر

پرتقال، نارنگی

ساری، قائمشهر، بابل

پرتقال، نارنگی

بهشهر، آمل، نور

پرتقال، نارنگی

هرمزگان I4

دهستان سیاهو

نارنگی

پرتقال

بخش حاجی آباد

لیموشیرین

پرتقال، گریپ فروت

نارنگی

بخش رودان(میناب)

لایم

پرتقال

گریپ فروت

بخش مرکزی(میناب)

لایم

گریپ فروت

خوزستانII1

دزفول

پرتقال

گریپ فروت

شوشتر

لایم

گیلان II2

رودسر، لنگرود، تالش

پرتقال، نارنگی

سیستان و بلوچستانIII1

ایرانشهر، چابهار،   سروان

لایم

پرتقال

لیموشیرین

بوشهرIII2

پشت کوه، برازجان

لیموشیرین

لیموشیرین

پرتقال، نارنگی

کهکیلویه و بویراحمد III3

چرام، گچساران

پرتقال

لیوشیرین

کرمانشاه III4

قصر شیرین

لیمو شیرین

پرتقال

کرمان I1

جیرفت

پرتقال، گریپ فروت

لیمو شیرین

لایم، نارنگی

دشت کهنوج

لایم

پرتقال

لیمو شیرین، نارنگی

بم، شهداد، بافت

پرتقال

گریپ فروت

لیمو شیرین، نارنگی

فارس I2

بخش خفر

نارنگی محلی، کلمانتین

پرتقال

لیمو شیرین

جهرم

نارنگی

پرتقال

لیمو شیرین

فیروزآباد

لیمو شیرین

گریپ فروت

پرتقال

فسا

پرتقال

نارنگی

ممسنی

لایم و لمون

گریپ فروت

پرتقال

استهبان(رودبال)

پرتقال

داراب و کازرون

پرتقال

نارنگی

لیموشیرین، لایم، گریپ   فروت

مازندران I3

تنکابن، رامسر

پرتقال، نارنگی

چالوس، نوشهر

پرتقال، نارنگی

ساری، قائمشهر، بابل

پرتقال، نارنگی

بهشهر، آمل، نور

پرتقال، نارنگی

هرمزگان I4

دهستان سیاهو

نارنگی

پرتقال

بخش حاجی آباد

لیموشیرین

پرتقال، گریپ فروت

نارنگی

بخش رودان(میناب)

لایم

پرتقال

گریپ فروت

بخش مرکزی(میناب)

لایم

گریپ فروت

خوزستانII1

دزفول

پرتقال

گریپ فروت

شوشتر

لایم

گیلان II2

رودسر، لنگرود، تالش

پرتقال، نارنگی

سیستان و بلوچستانIII1

ایرانشهر، چابهار،   سروان

لایم

پرتقال

لیموشیرین

بوشهرIII2

پشت کوه، برازجان

لیموشیرین

لیموشیرین

پرتقال، نارنگی

کهکیلویه و بویراحمد III3

چرام، گچساران

پرتقال

لیوشیرین

کرمانشاه III4

قصر شیرین

لیمو شیرین

پرتقال

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شرکت گلستان موج است.

استفاده از مطالب این بانک با ذکر منبع و لینک دادن به بانک بلامانع می باشد.

گلستان موج صرفا یک فضای مجازی نیست!!

Tags :

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...

گلستان موج

نظرات No Comments

مطالب مرتبط

آخرین مطالب

Ads