شهر يك اثر هنري بزرگ است كه آفريننده گاني به وسعت خود و به تعدادجمعيتش دارد. در حقیقت هدف غايي يك شهر ايجاد محيطي خلاق و پرورنده براي مردمي است كه در آن زندگي مي كنند. چنين محيطي با گوناگوني بسيار، آزادي انتخاب به افراد مي دهد و زمينه ی خلاقيت را فراهم مي آورد، فضاي شهر حداكثر ارتباط را با مردم و زيست گاه پيرامونشان برقرار مي سازد و تنها يك وسيله براي در اختيار گذاردن تمام اين ها در دست دارد. امكانات مناسب شهري.

ما در شهرها زندگی می‌کنیم ولی هنگامی که با کمی دقت به اطراف خود نگاه می‌کنیم، درمی‌یابیم شهرها تبدیل به موزه‌هایی شده‌اند که نازیبایی‌ها را به نمایش گذاشته‌اند. به هنگام طلوع آفتاب، کوچه‌ها و خیابان‌ها با دستان زحمت‌کش و پرکار نیروهای خدماتی شهرداری از آلودگی‌ها پاک می‌شوند و در انتهای روز، تمامی سطح کوچه و خیابان‌ها پر از زباله می‌شود. کمتر کوچه و خیابانی را می‌توان یافت که با گل و گیاه و بانظمی درخور تحسین آراسته شده باشد، به‌گونه‌ای که با عبور از آن، روح انسان تلطیف یابد. در نمای ساختمان‌ها خبری از به‌کارگیری فضای سبز نیست و بسیاری از مردم اطلاعاتی در خصوص زیباسازی و طراحی فضای سبز ندارند و خلاصه کلام آنکه خبری از خلاقیت انسان‌ها برای زیباسازی شهر نیست.

گلستان موج (1) گلستان موج (2) گلستان موج (3) گلستان موج (4)

 

تأثیر روحی و روانی رنگ در شهروندان

توجه به مقوله زیبایی شهری امری است برای پاسخگویی به نیازهای روحی و روانی شهروندان در محیط‌های شهری که خصوصاً در جهان امروز به سبب تغییر شیوه‌های زندگی و ظهور نیازهای جدید بیش از گذشته پرداختن به این مسئله لازم به نظر می‌رسد. چنانچه شهر را در رویکردی انسان‌شناختی معلول زیست انسان‌ها در محدوده جغرافیایی مشخصی بدانیم آنچه سبب هویت یافتن این محدوده می‌گردد انسان و مسائل مربوط به آن چون فرهنگ و ویژگی‌های فرهنگی و اعتقادی آن است، بنابراین زیبایی و تعاریفی که از زیبایی در فضاهای شهری ارائه می‌شود تحت تأثیر فرهنگ‌ها و مدل‌های فرهنگی حاکم در هر شهر قرار می‌گیرد که بر این اساس مفهوم زیبایی و تعابیر و تعاریفی که از آن می‌شود تغییرپذیر و نسبی خواهند بود اما در این میان عواملی وجود دارند که به‌عنوان مظاهر زیبایی شهری در همه‌جا شناخته می‌شوند که عبارت‌اند از: رنگ و نور، فرم، مصالح و مواد (جنس) که البته تأثیرگذاری و تأثیرپذیری فرهنگ را نمی‌توان در کاربرد آن‌ها نادیده گرفت.

رنگ و نور مکمل یکدیگر هستند

رنگ بدون ” نور ” هرگز مفهومی نخواهد داشت و نور در ساعات مختلف روز و فصول مختلف با کیفیات متفاوت خود بر رنگ‌ها اثر می‌گذارد و درنتیجه ادراک افراد نیز از رنگ‌ها و فضاها برحسب شرایط زمانی گوناگون متفاوت خواهد بود.

در این بین آن چیزی که بیش از هر چیز در این هماهنگی تأثیر داشته و می‌تواند این موضوع را پررنگ کند، مسئله فرم یا صورت است. تعریف زیباشناختی فرم عبارت است از ” تظاهر حسی و واضح یک پدیده که خود را در معرض قضاوت قرار می‌دهد ” که میزان موفقیت زیباشناختی تابعی از میزان موفقیت فرم در انتقال محتوا است. زبان فرم طی یک دوره تحول طولانی به وجود آمده و موفقیت و پایداری یک فرهنگ مبتنی بر دارا بودن یک زبان فرمی معتبر است و فرم‌ها به‌عنوان علائم بصری برای بیان معانی به کار می‌روند که قابلیت تغییرپذیری در طول زمان را نیز دارند اما درصورتی‌که این تغییرات به‌سرعت اتفاق بیفتد تأخر فرهنگی غیرقابل‌اجتناب خواهد بود به عبارتی فرم‌ها مرتباً نو می‌شوند اما محتوا با آن پیش نمی‌رود و آن‌وقت است که با پدیده فرمالیسم مواجه می‌گردیم (ظهور فرم‌هایی بی‌محتوا).

توجه به هماهنگی رنگ و فرم نیز می‌تواند در تقویت تأثیرگذاری و اثربخشی آن‌ها بر شهروندان نقش مهمی را ایفا نماید و انتخاب فرم‌ها در فضاهای شهری بایستی به‌تناسب فضا و مخاطبان آن فضاها صورت گیرد و اندازه آن‌ها باید متناسب با فضا باشد زیرا در غیر این صورت نه‌تنها موجب برانگیختن حس زیبایی در شهروندان نمی‌گردند بلکه اثری نامطلوب از آن فضا در ذهنشان نقش می‌بندد.

یکی دیگر از موضوعات تأثیرگذار در این جریان، مواد و مصالح است. نوع مصالح و موادی که در زیباسازی فضاهای شهری به کار گرفته می‌شوند در ایجاد حس زیبایی در شهروندان حائز اهمیت می‌باشند. بهره‌گیری از مصالح بومی در نمای ساختمان‌ها و تجهیزات شهری سبب می‌شود تا شهرها آر حالت یکدست بیرون بیایند و از ویژگی‌های منحصربه‌فردی برخوردار گردند که این امر ضمن تقویت حس زیبایی شهروندان و احساس تعلقات بومی و محلی و فرهنگی‌شان به تقویت هویت شهری کمک می‌نماید. اما در نظر داشته باشیم که در انتخاب مصالح نه‌تنها به بعد زیباشناختی بلکه به بعد کارکردی فضا نیز توجه داشته باشیم.

1427097190_img_8850 54722747994427543571 kashikari-pol SA22 10814762-4457-l 10349150_783422308367500_135707828617311587_n

گسلستان موج  مفهوم محیط‌های شهری

ht 608